Custom Search

การรักษาราชการแทน กับ การรักษาการในตำแหน่ง
ต่างกันอย่างไร

          มีผู้ถามปัญหาเกี่ยวกับการใช้คำว่า "การรักษาราชการแทน" กับคำว่า "การรักษาการในตำแหน่ง" ว่ามีที่ใช้ต่างกันอย่างไร เป็นจำนวนมาก ในโอกาสนี้ จึงขอใช้สถานี ก.ค.ศ. ชี้แจงให้เข้าใจโดยทั่วกัน

          คำว่า "การรักษาราชการแทน" เป็นถ้อยคำที่ใช้ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ.2546 ในหมวด 5 ตั้งแต่มาตรา 48 ถึงมาตรา 54 โดยบทบัญญัติในมาตราต่างๆ ดังกล่าว ได้กล่าวถึงกรณีที่ไม่มีผู้ดำรงตำแหน่ง หรือมีแต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ กฎหมายได้กำหนดให้มีตำแหน่งใดบ้าง ตามที่กฎหมายกำหนดไว้ เป็นผู้รักษาราชการแทนในกรณีดังกล่าวนั้นได้ เริ่มตั้งแต่ตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (มาตรา 48) ไปจนถึงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานศึกษา (มาตรา 54)

          ส่วนคำว่า "รักษาการในตำแหน่ง" เป็นถ้อยคำที่ใช้ในมาตรา 68 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.2547 ได้กล่าวถึง กรณีที่ตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่งใดว่างลง หรือผู้ดำรงตำแหน่งไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ราชการได้ ก็ให้มีผู้อำนาจตามาตรา 53 สั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาไป "รักษาการในตำแหน่ง" นั้นได้

          ปัญหาว่า เมื่อใดจะใช้คำว่า "รักษาราชการแทน" หรือ "รักษาการในตำแหน่ง" ถ้าดูในบทบัญญัติมาตรา 68 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.2547 ใช้ถ้อยคำความตอนต้นว่า "ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ.. " โดยนัยดังกล่าวก็คือ ต้องไปดูกฎหมาย ว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการก่อนว่า ตำแหน่งใดบ้างที่กฎหมายกำหนดให้ "รักษาราชการแทน" ได้ เช่น กรณีตำแหน่งผู้อำนวยการสถานศึกษา ถ้าไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานศึกษา หรือ มีแต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ กฎหมายกำหนดให้รองผู้อำนวยการสถานศึกษา เป็นผู้รักษาราชการแทน แต่ถ้าไม่มีตำแหน่งใดที่กฎหมายว่าด้วย ระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการกำหนดไว้ เช่น กรณีตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ถ้าผู้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ราชการได้ ซึ่งเป็นกรณีที่กฎหมายว่าด้วย ระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ ไม่ได้กำหนดให้มีการรักษาราชการแทนในตำแหน่งนี้ไว้ กรณีก็ต้องใช้ "รักษาการในตำแหน่ง" ตามมาตรา 68 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.2547 เป็นต้น

เอกศักดิ์ คงตระกูล
รักษาการในตำแหน่งผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านกฎหมาย

(ที่มา มติชนรายวัน ประจำวันจันทร์ที่ 16 พฤษภาคม 2548)

หน้าหลัก